Obrzęk limfatyczny - objawy, przyczyny i leczenie

18429 Wyświetleń
12 Komentarzy
 5.0  

Obrzęk limfatyczny zwany jest także “słoniowacizną”, gdyż kończyny górne lub dolne dotknięte tą chorobą mogą w skrajnych przypadkach przypominać łapy słonia. Czym spowodowany jest obrzęk limfatyczny i czy w ogóle można go leczyć? Na te pytania postaramy się odpowiedzieć w naszym artykule.

Czym jest obrzęk limfatyczny nóg i rąk?

Obrzęk limfatyczny jest jednym z najczęstszych schorzeń układu limfatycznego. To przewlekły zastój limfy, który objawia się nabrzmieniem rąk lub nóg. Chłonka jest płynem tkankowym, który - w zdrowym ciele - spływa do naczyń chłonnych a następnie do węzłów chłonnych. Nieprawidłowe krążenie limfy doprowadza do opuchlizny, która początkowo nie jest bolesna. Z czasem jednak limfa twardnieje, a następnie pojawia się słoniowacizna oraz duży obrzęk tkanki i skóry. Znacznie zmniejsza to sprawność kończyny, może także powodować zaburzenia równowagi. Obrzęk limfatyczny wiąże się także z powikłaniami, z których najczęstszym jest zakażenie skóry i tkanki podskórnej. U osób z tym schorzeniem może występować także rzadki nowotwór, tak zwany mięsak limfatyczny, który wyleczyć można jedynie za pomocą amputacji kończyny.

Objawy obrzęku limfatycznego

Jak już wspomnieliśmy, głównym objawem obrzęku limfatycznego jest opuchlizna w obrębie dolnych bądź górnych kończyn. Może ona dotykać jednej kończyny lub też obu. Początkowo obrzęk może być niewielki, bezbolesny. Powinien jednak zaniepokoić na tyle, by skonsultować się w tej sprawie ze specjalistą. Opuchlizna może być na przykład elementem niewydolności żylnej, którą można wyleczyć. Z czasem obrzęk staje się coraz większy. Możemy zaobserwować przy tym zakażenia skóry lub węzłów chłonnych, które potęgują opuchliznę. Ostatnim etapem jest pojawienie się słoniowacizny, która wiąże się z rogowaceniem naskórka w obszarze objętym chorobą.

Przyczyny obrzęku limfatycznego

Istnieje wiele przyczyn obrzęku limfatycznego. Może on być spowodowany wadami wrodzonymi bądź nabytymi. Dlatego obrzęk limfatyczny dzielimy na pierwotny i wtórny.

Przyczyny pierwotnego obrzęku limfatycznego

Pierwotny obrzęk limfatyczny związany jest w wadami wrodzonymi, które utrudniają bądź całkowicie uniemożliwiają odpływanie chłonki z naczyń limfatycznych. Możemy wyróżnić kilka typów pierwotnego obrzęku:

  • Obrzęki sporadyczne.
  • Obrzęki spowodowane zaburzeniami rozwojowymi, przy których za obrzęk odpowiada nieprawidłowe wykształcenie naczyń limfatycznych.
  • Obrzęki rodzinne spowodowane chorobami dziedzicznymi, takimi jak choroba Milroya, przy której może dochodzi do obrzęku kończyny i zastoju chłonki w jelitach.

Przyczyny nabytego obrzęku limfatycznego

Nabyty obrzęk limfatyczny może być spowodowany zarówno przewlekłą niewydolnością żylną jak i operacjami, podczas których uszkodzone zostały naczynia limfatyczne. Wyróżniamy zatem następujące przyczyny:

  • Obrzęki pasożytnicze.
  • Obrzęki pozapalne, które są powikłaniem zapalenia skóry lub węzłów chłonnych.
  • Obrzęki pourazowe, stanowiące powikłanie po urazie.
  • Obrzęki jatrogenne, które występują po operacji. Częstym przykładem jest obrzęk po mastektomii.
  • Obrzęki żylno-limfatyczne będące efektem przewlekłej niewydolności żylnej.
  • Obrzęki stanowiące element choroby tkanki łącznej. Mogą występować sporadycznie na przykład u osób z reumatoidalnym zapaleniem stawów.

Leczenie obrzęku limfatycznego

W przypadku wtórnego obrzęku limfatycznego, podstawowym działaniem jest wyeliminowanie jego przyczyny oraz chorób współistniejących - na przykład pozbycie się pasożytów czy zapalenia. Niestety pierwotny obrzęk limfatyczny nie jest chorobą, którą można całkowicie wyleczyć. Ze względu na predyspozycje genetyczne czy nieprawidłowe wykształcenie elementów odpowiadających za odpływ chłonki, chory może jedynie minimalizować objawy, by ułatwić sobie funkcjonowanie. Głównym elementem leczenia obrzęku limfatycznego jest fizjoterapia, polegająca przede wszystkim na drenażu limfatycznym. To masaż mający na celu pobudzenie aktywności naczyń limfatycznych, by umożliwić chłonce swobodny przepływ. Nie powinien on być jednak prowadzony w sposób izolowany. Aby terapia była skuteczna, lekarz powinien wprowadzić także tak zwaną kompresjoterapię. Polega ona na kontrolowanym uciskaniu miejsc objętych chorobą za pomocą elastycznych bandaży. Terapia obrzęku limfatycznego prowadzona jest przez lekarza, jednak z czasem chory może samodzielnie bandażować kończynę, korzystając z odpowiednich zestawów zawierających wszystkie elementy niezbędne do odpowiedniego kontynuowania terapii. Tego typu produktem jest na przykład Limfoset, który pozwala na wywarcie kontrolowanego ucisku na kończynę górną lub dolną. Skrajne przypadki obrzęku limfatycznego mogą wymagać zabiegu chirurgicznego, podczas którego usuwana jest część obrzęku. Przy schorzeniu konieczne jest także utrzymywanie higieny skóry w miejscu objętym chorobą, by uniknąć zakażeń, które mogą zwiększać obrzęk oraz powodować ból u chorego.

Obrzęk limfatyczny jest poważnym schorzeniem, którego nie należy bagatelizować. Pierwsze objawy powinny skłonić do wizyty u specjalisty. W przypadku obrzęku wtórnego istnieje bowiem realna szansa na wyleczenie choroby. Z kolei przy obrzęku pierwotnym możliwe jest zapewnienie choremu komfortu potrzebnego do normalnego funkcjonowania.

Pytania i komentarze

  • Napisał: Martyna 2021-07-15
    Ocena:
    5.0

    Witam, W niedziele poparzyłam się słońcem, szczególnie nogi. W poniedziałek spuchła mi jedna kostka (miałam przez cały dzień jeansy na nogach). Lekarz uznał ze to kwestia poparzenia. Wczoraj robiłam sobie masaż i opuchlizna trochę zeszła. Czy mam powód do zmartwień? Czy mogę lecieć dzisiaj samolotem?

    Odpowiedź autora: Joanna Strąk 2021-07-15 Pani Martyno, mimo wszystko zalecałabym konsultację z lekarzem, który ponownie obejrzy nogi przed wylotem. Przyczyn powstawania obrzęków może być wiele. Z całą pewnością noszenie obcisłych spodni w upalne dni, zwłaszcza w przypadku poparzenia słonecznego, nie jest dobrym pomysłem - może to doprowadzić do niewydolności żylnej, a w konsekwencji do powstawania obrzęków. Na czas wakacyjny zalecam ubieranie przewiewnych tkanin oraz stosowanie kremów z wysokim filtrem i unikanie pełnego słońca, aby nie doprowadzić do poważniejszych konsekwencji zdrowotnych.

  • Napisał: Mirosław 2021-07-04
    Ocena:
    5.0

    Miesiąc temu miałem wybity bark który po trzech próbach został mi nastawiony.Zbiera mi się limfa na dłoni jest bardzo opuchnięta.Chodzę na rehabilitację byłem u neurologa ortopedy,robiono prześwietlenie nic nie wyszło.Dostałem też zastrzyki od neurologa, nalepiono mi też plastry na całą rękę.Niestety żadnej poprawy,po nocy dłoń jest szczuplejsza ale w ciągu dnia z powrotem jest mocno opuchnięta.Co mam dalej robić i czy jest to odwracalne.

    Odpowiedź autora: Joanna Strąk 2021-07-05 Panie Mirosławie, wtórny obrzęk limfatyczny, a z takim mamy do czynienia, jest schorzeniem, które można wyleczyć. Kluczem do sukcesu jest przede wszystkim wyeliminowanie przyczyny problemu. Pomocna może okazać się regularna fizjoterapia polegająca na drenażu limfatycznym połączonym z kompresoterapią. Zachęcam także do ponownego kontaktu z lekarzem w celu konsultacji braku poprawy stanu zdrowia.

  • Napisał: Emilia 2021-05-30
    Ocena:
    5.0

    Od najmłodszych lat byłam wyśmiewana ze względu na rozmiar moich łydek. Ciało szczupłe, a nogi jak u osoby otyłej. Diety, ćwiczenia, nawet głodówki nie dały żadnych rezultatów. Ostatnio schudłam gdzie zgubiłam np 8cm z brzucha natomiast nogi ani drgną! Są moim ogromnym kompleksem. Łydki są szerokie a całe nogi mają inny, jakby jaśniejszy kolor, lekko zielony względem całego ciała. Przy kilkugodzinnym staniu w obcisłych spodniach kostki puchły i wyglądały jakby cały tłuszcz wylewał się ze spodni. Zaczęłam czytać i wydaje mi się ze znalazłam przyczynę. Jak sądzicie?

    Odpowiedź autora: Joanna Strąk 2021-05-31 Pani Emilio, wiele czynników ma istotny wpływ na wygląd naszego ciała, nie zawsze jest to związane z chorobą. Niekiedy dziedziczymy predyspozycje genetycznie, zatem jeśli kobiety w Pani rodzinie prezentują podobny typ sylwetki, trudno będzie go zmienić. Proszę jednak koniecznie skonsultować swoje obawy z lekarzem - chirurgiem naczyniowym lub flebologiem, ponieważ tylko szczegółowy wywiad może doprowadzić do postawienia trafnej diagnozy. Nie można w Pani przypadku wykluczyć wystąpienia niewydolności żylnej, której z pewnością nie sprzyja noszenie obcisłych spodni.

  • Napisał: Dorota 2021-05-25
    Ocena:
    5.0

    Od 2-3 m-cy puchną mi uda, czasami czuję jakby nabrzenie rozpierało mi skórę, prawie cały czas czuję jakby uda były w stanie podgorączkowym, bolą mnie przy dotyku ale nie tylko, podczas siedzenia i chodzenia także. USG żył kończyn dolnych Dopplera nie wykazało żadnych problemów z drożnością żył, byłam u 2 chirurgów naczyniowych ale żaden mi nie pomógł, nie powiedzieli mi nawet, że to jest obrzęk limfatyczny, dopiero internista uświadomił mi, że może to być związane z niewydolnością układu limfatycznego. Choruje na Hashimoto od 15 lat, przeszłam covid, nie miałam wcześniej problemów z opuchnięciami, ale od wielu lat mam problemy z pajączkami na udach i łykach. Chirurg mi powiedział, że tak poprostu mam i w zasadzie nic z tym nie robiłam. Czy mogły to być już symptomy problemów z układem limfatycznym? Czy choroba Hashimoto mogła wpłynąć na układ limfatyczny z biegiem lat a może to covid tak wpłynął. Chirurg zapisał mi jakieś tabletki ale nie pomagają. Jest coraz gorzej, ból czasami idzie aż do pachwin. Właściwie diagnozy nie mam, że to ten problem, ale coraz gorzej się czuję, nocą obrzęki się zmniejszają jednak od rana znów się zaczyna, ulgę przynosi uniesienie nóg. Internista poradzil mi szukać chirurga naczyniowego ze specjalnością z układu limfatycznego, ale ponoć takich jest mało. Co robić?

    Odpowiedź autora: Joanna Strąk 2021-05-26 Pani Doroto, choroba hashimoto może mieć wpływ na pojawienie się obrzęku limfatycznego - przewlekła choroba i zmiany hormonalne często stają się czynnikiem, który uaktywnia obrzęk. Jeśli stan zdrowia nie poprawia się, powinna Pani szukać rozwiązania u specjalistów. W tym wypadku, tak jak Pani pisze, może to być chirurg naczyniowy ze specjalnością układu limfatycznego lub flebolog, zajmujący się diagnostyką naczyń żylnych. W przypadku obrzęku limfatycznego leczenie farmaceutyczne może nie przynosić oczekiwanych rezultatów - głównym elementem terapii jest fizjoterapia (drenaż limfatyczny) połączona z kompresoterapią. Kluczowe jest jednak prawidłowe zdiagnozowanie problemu, ponieważ tylko wówczas leczenie może przynieść oczekiwane rezultaty.

  • Napisał: Moni 2021-05-13
    Ocena:
    5.0

    Od kilku dni bardzo pieką mnie stopy. Ponadto bola mnie uda i puchna mam nawrotowe zylaki a wizyta dopiero w październiku?czy może to być obrzęk limfatyczny

    Odpowiedź autora: Joanna Strąk 2021-05-14 Szanowna Pani, istnieje możliwość, że mamy do czynienia z obrzękiem limfatycznym, będącym efektem przewlekłej niewydolności żylnej. Jest to obrzęk wtórny, więc istnieje szansa na jego wyleczenie. Proszę koniecznie przyspieszyć wizytę u specjalisty celem postawienia prawidłowej diagnozy i podjęcia prawidłowego leczenia.

  • Napisał: Bożena 2021-04-28
    Ocena:
    5.0

    Dzień dobry, mam 54 lata, od 4 lat jestem w trakcie leczenia raka piersi (mastektomia piersi prawej oraz leczenie tamoxifen) . Mąż namawia mnie na wyjazd w wakacje Maltę. Trochę się boję wysokich temperatur. Czy taki wyjazd ma duży stopień ryzyka obrzęku limfatycznego?

    Odpowiedź autora: Joanna Strąk 2021-04-28 Pani Bożeno, nie widzę przeciwwskazań przed lotem samolotem, ponieważ nie jest to lot wielogodzinny. Po operacji i w trakcie leczenia powinna Pani jednak w miarę możliwości unikać słońca, skutecznie się przed nim zabezpieczając. Proszę pamiętać także o odpowiednim nawodnieniu organizmu. W czasie podróży samolotem warto zadbać o odpowiednią pozycję ręki, lekko ją unosząc (jak w temblaku). W razie wątpliwości zalecam jeszcze kontakt z lekarzem rodzinnym.

  • Napisał: Questek 2021-04-26
    Ocena:
    5.0

    Duża objetosc łydek obrzek wprost nie proporcjonalne do ud ,bol. oraz problemy z kolanem

    Odpowiedź autora: Joanna Strąk 2021-04-26 Proszę niezwłocznie skontaktować się z lekarzem w celu ustalenia przyczyny dolegliwości i podjęcia stosownego leczenia.

  • Napisał: Daniela 2021-04-14
    Ocena:
    5.0

    Od ponad dwóch miesięcy choruję na obrzęk limfatyczny lewego podudzia. Lekarz, który robił mi USG żył, zalecił bym poszła do ginekologa, bo być może choroba limfatyczna jest o podłożu ginekologicznym. Termin wizyty u ginekologa mam dopiero za miesiąc. Noga boli coraz bardziej, a lekarze (chirurg i lekarz rodzinny) zalecili mi bym zakładała pończochę uciskową. Oczywiście noszę ją, ale nie mam żadnych konkretnych leków, oprócz altacetu w żelu i przeciwzapalnego oraz przeciwbólowego Diclo Duo. Czy lek ten mi wystarczy i czy wyleczy moją chorobę? Co mam zrobić, by się wyleczyć?

    Odpowiedź autora: Joanna Strąk 2021-04-15 Pani Danielo, w przypadku obrzęku limfatycznego stosowanie pończoch uciskowych jest wskazane. W ten sposób poprawia się ciśnienie śródtkankowe oraz usprawnia się pracę mięśni, poprawiając przepływ chłonki. Powinna temu jednak towarzyszyć zdrowa dieta i wykonywanie ćwiczeń, zaleconych przez specjalistę. W przypadku obrzęku limfatycznego dobrze sprawdza się także drenaż limfatyczny, czyli specjalna technika masażu wykonywana przez fizjoterapeutę, mająca ułatwić przepływ chłonki i doprowadzić do zmniejszenia obrzęku. Zalecam skonsultowanie z lekarzem takiego sposobu terapii. Doraźnie polecam unikanie długotrwałego stania lub siedzenia ze spuszczonymi nogami, ponieważ taka pozycja sprzyja gromadzeniu się limfy w kończynach dolnych i nasila obrzęk. Podczas odpoczynku w pozycji siedzącej nogi powinny być lekko uniesione.

  • Napisał: Patrycja 2021-04-13
    Ocena:
    5.0

    Dzien dobry choruje na dne moczanowa, jestem bardzo napuchnięta i mięśnie i obwisły. Jak sprawdzić obrzęk limfatyczny

    Odpowiedź autora: Joanna Strąk 2021-04-14 Pani Patrycjo, proszę udać się do lekarza specjalizującego się w leczeniu chorób naczyń limfatycznych (chirurga naczyniowego, flebologa lub angiologa), który prawidłowo zdiagnozuje problem i wskaże przebieg dalszego leczenia.

  • Napisał: Adam 2021-04-02
    Ocena:
    5.0

    Czy można sprawdzić w badaniu krwi ,dlaczego są obrzęki kończyn dolnych

    Odpowiedź autora: Joanna Strąk 2021-04-06 Panie Adamie, jak rozumiem, nie dotyczy Pana pierwotny obrzęk limfatyczny, więc wykluczyć możemy predyspozycje genetyczne. Przyczyn obrzęku wtórnego może być wiele, prawidłowego rozpoznania powinien dokonać lekarz specjalista, czyli chirurg naczyniowy. To od konsultacji z nim powinien Pan rozpocząć leczenie.

  • Napisał: Marek 2021-03-30
    Ocena:
    5.0

    Jak leczyć zapobiegać obrzękom.Leczyłem się opnkologicznie.

    Odpowiedź autora: Joanna Strąk 2021-03-31 Panie Marku, nie wiemy, której części ciała dotyczy Pana obrzęk oraz czy jest on bezpośrednio powiązany z miejscem leczenia onkologicznego. Pierwszą rzeczą, którą powinien Pan robić, to udanie się do specjalisty, który rozpozna Pana problem i wskaże prawidłowy system leczenia. Zwykle leczenie obrzęku limfatycznego wykonuje się za pomocą fizjoterapii polegającej na drenażu limfatycznym. Jest to masaż pobudzający aktywność naczyń limfatycznych. Skuteczność masażu podnosi kompresjoterapia, polegająca na kontrolowanym uciskaniu miejsc choroby za pomocą bandaży. Proszę pamiętać, że na początku leczenie obrzęku limfatycznego wykonuje specjalista, z czasem chory może to robić samodzielnie według wskazówek lekarza. Niezwykle ważne w leczeniu schorzenia jest także utrzymywanie prawidłowej higieny ciała w miejscu objętym chorobą, by uniknąć zakażeń.

  • Napisał: Jan 2021-03-10
    Ocena:
    5.0

    Od kilku miesięcy zaczęły puchnąć mi nogi od stóp do kolan a od kilku dni również kolana i około 10 cm powyżej. Ponieważ mam chorobę wieńcową byłem u kardiologa który wykluczył obrzęk spowodowany nieprawidłowym krążeniem oraz wykluczył zapalenie żył. Chciałbym dowiedzieć się do jakiego specjalisty mam się udać ponieważ podejrzewam obrzęk limfatyczny. Pozdrawiam, Jan Sabramowicz.

    Odpowiedź autora: Joanna Strąk 2021-03-11 Panie Janie, jeśli podejrzewa Pan obrzęk limfatyczny, warto jak najszybciej skonsultować się z lekarzem specjalizującym się w leczeniu chorób naczyń limfatycznych. Będzie to chirurg naczyniowy, angiolog lub flebolog.

Zadaj pytanie lub napisz komentarz

Aby wysłać zaakceptuj powyższą zgodę.

Uzupełnij wszystkie obowiązkowe pola.

Zadaj pytanie autorowi artykułu lub skomentuj go