Bella

Żylaki – czym są? Objawy i przyczyny. Usuwanie, leczenie, jak zapobiegać?

Przeczytano 7 043
 

Czas czytania: 7 min.

Żylaki rozwijają się w wyniku współdziałania czynników genetycznych i środowiskowych. Do ich powstania może się przyczynić np. długotrwałe przebywanie w jednej pozycji. Jak zwalczyć ten nieestetyczny problem? Czy da się mu zapobiec?

Co to są żylaki i ich przyczyny

Czym są żylaki? Co to takiego? Tak określane jest trwałe wydłużenie oraz poszerzenie żyły na tyle, że uzyskuje ona kręty przebieg. Najczęstszym rodzajem tego schorzenia są żylaki nóg – zlokalizowane tam żyły mają większą skłonność do poszerzania się.
Jeśli żylaki na nogach mają postać niewielkich żyłek, zlokalizowanych płytko w skórze, mowa o tzw. pajączkach naczyniowych (inaczej teleangiektazjach). Tymczasem gdy żylaki kończyn dolnych przyjmują postać siatek, są to tzw. żylaki siatkowate. Najpoważniejszy problem, nie tylko estetyczny, ale i zdrowotny, stanowią żylaki w obrębie głównych pni żylnych. Te zmiany, doskonale widoczne na przyśrodkowych lub tylnych powierzchniach nóg, mogą dawać wiele nieprzyjemnych objawów, ale o tym poniżej.

Co wywołuje żylaki? Przyczyny nie zostały do końca poznane. Przypuszcza się, że wina leży częściowo po stronie genetyki i wrodzonych nieprawidłowościach dotyczących ściany żył lub zastawek żylnych, a częściowo wynika z ekspozycji na określone czynniki środowiskowe. Ryzyko rozwoju żylaków zwiększają bowiem:

  • ciąża;
  • długotrwałe przebywanie w jednej pozycji, np. w związku z wykonywaną pracą;
  • długotrwałe przebywanie w wysokiej temperaturze;
  • leczenie hormonalne, np. za pomocą tabletek antykoncepcyjnych;
  • nadwaga i otyłość;
  • przebyte urazy i operacje w obrębie nóg;
  • zaawansowany wiek.

Rodzaje żylaków

Pod względem etiologii wyróżniamy następujące rodzaje żylaków:

  • żylaki pierwotne — ten typ żylaków powstaje u osób z wrodzoną niewydolnością zastawek żylnych,
  • żylaki wtórne — pojawiają się przy nabytej niewydolności zastawek żylnych, np. wskutek działania czynników takich jak np. długotrwałe przebywanie w jednej pozycji, brak aktywności fizycznej, ciąża, otyłość czy też spożywanie nadmiernych ilości alkoholu,
  • żylaki o rzadkiej etiologii — ostatni rodzaj widocznych żył na nogach lub innych częściach ciała, jest związany z rzadkimi przetokami tętniczo-żylnymi (wrodzonymi lub nabytymi).

Żylaki dzielimy na różne rodzaje także ze względu na umiejscowienie:

  • żylaki kończyn dolnychżylak na udzie, żylaki na stopie, żylaki na łydkach, żylaki pod kolanem czy też inne żylaki na nogach stanowią najczęstszy objaw niewydolności żylnej. W szczególności niebezpieczne są żylaki głównych pni żylnych, które dotyczą dużych naczyń krwionośnych, takich jak np. żyła odpiszczelowa lub żyła odstrzałkowa,
  • żylaki przełyku — u osób chorujących na marskość wątroby charakterystyczne są żylaki w obrębie układu pokarmowego, np. w przełyku,
  • żylaki odbytu — inaczej hemoroidy, powstają u osób otyłych, prowadzących siedzący i niezdrowy tryb życia,
  • żylaki pęcherza moczowego — ten rzadki rodzaj żylaków rozwija się np. w ciąży, w wyniku ucisku powiększającej się macicy na okoliczne naczynia krwionośne,
  • żylaki macicy, żylaki pochwy — ich powstawanie ma związek ze zmianami, jakie zachodzą w kobiecym organizmie w czasie ciąży oraz po porodzie siłami natury. Żylakom macicy i pochwy często towarzyszą także widoczne niebieskie żyły na nogach,
  • żylaki powrózka nasiennego — to rzadkie patologiczne zjawisko, które może poskutkować bezpłodnością.

Objawy żylaków

Charakterystyczne objawy żylaków, poza wyraźnie widocznymi sinymi uwypukleniami skóry na przebiegu żył, to:

  • bóle nóg;
  • obrzęki kończyn dolnych;
  • silne kurcze mięśniowe, występujące przede wszystkim w nocy;
  • swędzenie skóry
  • uczucie ciężkości nóg.

W szczególności zaawansowane żylaki mogą prowadzić do nieprzyjemnych i uciążliwych dolegliwości.

Leczenie żylaków i ich usuwanie

Na czym polega leczenie żylaków? Jeśli zmiany te są niewielkie i stanowią jedynie problem kosmetyczny, zalecana jest profilaktyka, tak, aby nie dopuścić do ich dalszego rozwoju. Do lekarza należy się udać w trybie pilnym, gdy dolegliwości związane z żylakami nóg znacznie utrudniają codzienne funkcjonowanie. Pilnej konsultacji medycznej wymaga także sytuacja, gdy doszło do:

  • pojawienia się zmian zapalnych i przebarwień skóry na nogach;
  • wystąpienia krwawienia z żylaków.

Natomiast jeśli zauważono objawy, które mogą wskazywać na zapalenie żyły, zapalenie żył głębokich lub zatorowość płucną (takie jak np. duszności lub ból w klatce piersiowej), należy bez zwłoki udać się na pogotowie.

Jak leczyć żylaki? Co stosować na żylaki? Ulgę mogą przynieść preparaty doustne przepisane przez lekarza, np. zawierające diosminę lub trokserutynę. Diosmina to substancja lecznicza, która działa ochronnie na naczynia krwionośne, zwiększa ich elastyczność oraz poprawia krążenie krwi, natomiast trokserutyna wykazuje działanie osłaniające wobec ścian naczyń włosowatych oraz zmniejsza przepuszczalność małych naczyń, redukując obrzęki.

Na żylaki zalecane są także różnorodne maści oraz żele, np. na bazie wyciągu z kasztanowca. Ekstrakt z nasion kasztanowca wykazuje działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe, a także przeciwobrzękowe. Wzmacnia żyły, redukuje opuchliznę i ból oraz poprawia funkcjonowanie układu krwionośnego.
Jak pozbyć się żylaków, gdy żadna z wymienionych wyżej metod nie przyniosła poprawy? W takiej sytuacji należy rozważyć laserowe usuwanie żylaków lub leczenie zabiegowe, np. operację zamykania poszerzonych żył (skleroterapię). Do operacji kwalifikuje pacjenta lekarz chirurg. Leczenie operacyjne nie rozwiąże problemu, jeśli skłonność do występowania żylaków jest uwarunkowana genetycznie. W takiej sytuacji należy stale stosować profilaktykę.

Jak zapobiegać żylakom?

Na czym polega profilaktyka żylaków? Standardowym postępowaniem jest kompresjoterapia, czyli leczenie za pomocą stopniowanego ucisku. W tym celu należy dobrać we współpracy z lekarzem specjalne rajstopy uciskowe, pończochy uciskowe lub podkolanówki uciskowe. Specjalista pomoże dobrać odpowiedni stopień ucisku, a także poinstruuje, jak nosić produkty uciskowe.
Uzupełnieniem kompresjoterapii powinna być modyfikacja stylu życia – unikanie długotrwałego przebywania w jednej pozycji oraz dbałość o utrzymanie prawidłowej masy ciała poprzez zbilansowanie diety i zwiększenie aktywności fizycznej w ciągu dnia. Dość istotne jest także, aby:

  • ograniczyć spożycie alkoholu;
  • unikać długich kąpieli w gorącej wodzie;
  • unikać noszenia obcisłego ubrania;
  • zrezygnować z obuwia na wysokich obcasach.

Profilaktyka żylaków powinna zostać wdrożona u wszystkich osób, które znajdują się w grupie ryzyka.

Co robić, gdy pęknie żylak na nodze?

Pęknięty żylak powinien zostać jak najszybciej zaopatrzony i obejrzany przez lekarza, najlepiej ze specjalizacją z chirurgii. Miejsce krwawienia należy uciskać przez kilka minut, aby zahamować krwawienie, następnie wskazane jest założenie opatrunku uciskowego, aby nie doszło do krwotoku. Nieleczone zapalenie żylaków może doprowadzić do rozwoju poważnych powikłań (w tym np. zakrzepicy oraz jej następstw w postaci zatoru w różnych narządach), dlatego nawet takie objawy jak ból żylaka pod kolanem (bez krwawienia) powinny zostać skonsultowane z lekarzem, nie należy czekać z wizytą u lekarza do momentu, aż zaobserwowany zostanie pęknięty żylak.

Najczęściej zadawane pytania

Co to są żylaki?

Żylaki to nieprawidłowości związane z żyłami, polegające na wydłużeniu i poszerzeniu naczynia krwionośnego. Żylaki powstają najczęściej na nogach, mają one postać widocznych niebieskich linii. Do ich powstawania może dochodzić u osób o określonych predyspozycjach genetycznych, w wyniku działania czynników środowiskowych, takich jak np.: długotrwałe przebywanie w jednej pozycji, nadwaga, przebyty uraz czy też zaawansowany wiek.

Jak bolą żylaki nóg?

Żylaki nóg odczuwa się jako obrzęk, nasilający się wieczorem, po wysiłku fizycznym lub długotrwałym przebywaniu w jednej pozycji. Żylaki mogą powodować również bolesne skurcze, niekomfortowy świąd lub uczucie ciężkości, najczęściej objawy te dotyczą kończyn dolnych.

Żylaki — jaki lekarz pomoże?

Diagnozowaniem i leczeniem chorób związanych z układem żylnym zajmuje się lekarz flebolog. Z problemem w postaci żylaków, np. na nogach, można się zgłosić również do lekarza specjalizującego się w chirurgii albo angiologa (specjalisty z zakresu chorób układu naczyniowego (żył i tętnic)) oraz leczenia zmian dotyczących układu limfatycznego.

Jak leczyć żylaki?

Wdrożenie intensywnego leczenia żylaków jest konieczne, gdy zmiany te znacznie utrudniają codzienne funkcjonowanie. Lekarz może zalecić przyjmowanie doustnych preparatów, które zwiększą elastyczność naczyń krwionośnych, zredukują obrzęki oraz poprawią krążenie. Dodatkowo można smarować żylaki maściami o właściwościach przeciwzapalnych, przeciwobrzękowych i przeciwbólowych. W cięższych przypadkach pozostaje laserowe usuwanie żylaków lub leczenie zabiegowe.

Co na żylaki?

Na żylaki lekarz może przepisać maści oraz żele wykazujące działanie przeciwobrzękowe, przeciwbólowe oraz przeciwzapalne. Dodatkowo, aby zapobiec dalszemu rozwojowi zmian żylakowych, może zostać wdrożona kompresjoterapia, czyli noszenie specjalnie dobranych produktów uciskowych, np. rajstop, podkolanówek lub pończoch. Leczenie żylaków należy wspomóc poprzez zmianę stylu życia.

Co rozpuszcza żylaki?

W sytuacji, gdy leczenie farmakologiczne, zmiana stylu życia, kompresjoterapia ani nawet stosowanie maści i kremów na żylaki, nie przynosi oczekiwanego efektu, konieczne może być laserowe usuwanie żylaków lub leczenie zabiegowe. Decyzję o zakwalifikowaniu pacjenta lub pacjentki do operacji podejmuje zawsze lekarz chirurg.

UWAGA! Artykuł został opublikowany w celach informacyjnych. Zawarte w nim informacje nie mają na celu zastąpienia indywidualnej porady medycznej udzielanej przez lekarza. Przed zastosowaniem się do porad medycznych zawartych w serwisie należy skonsultować się z lekarzem.

 
Specjalistka ds. treści internetowych o tematyce medycznej. Absolwentka Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, na kierunku Międzywydziałowe Indywidualne Studia Matematyczno-Przyrodnicze, ze specjalizacją Biologia — Antropologia (Biologia Człowieka). Czas wolny spędza najchętniej w górach lub przy dobrej książce/grze planszowej/grze video.

Zadaj pytanie lub napisz komentarz

Zadaj pytanie autorowi artykułu lub skomentuj go

Powiązane wpisy

Jak wybrać wyrób chłonny dla osoby leżącej?
Jak wybrać wyrób chłonny dla osoby leżącej?
11 871 3

Odpowiednia ochrona przed wilgocią i odparzeniami przy problemie nietrzymania moczu (NTM) zależy od wielu elementów, w tym także używanego wyrobu chłonnego....

czytaj więcej
Jak wybrać wyrób chłonny dla osoby aktywnej?
Jak wybrać wyrób chłonny dla osoby aktywnej?
10 041 5

Życie z problemem nietrzymania moczu (NTM) może być uciążliwe z wielu przyczyn. Przede wszystkim z powodu dyskomfortu związanego z towarzyszącym uczuciem...

czytaj więcej
Jak wybrać wyrób chłonny dla osoby częściowo mobilnej?
Jak wybrać wyrób chłonny dla osoby częściowo mobilnej?
6 371 4

Nietrzymanie moczu (NTM) jest przypadłością, która przeważnie towarzyszy innym schorzeniom – stwardnieniu rozsianemu, niepełnosprawności, chorobie Alzheimera...

czytaj więcej
Czym kierować się podczas wyboru wyrobu chłonnego?
Czym kierować się podczas wyboru wyrobu chłonnego?
6 635 8

Nietrzymanie moczu (NTM) jest problemem powszechnym, dotyczącym statystycznie co czwartej kobiety i co ósmego mężczyzny. Dotyka nie tylko seniorów i osoby...

czytaj więcej
Wkładki urologiczne czy podpaski na nietrzymanie moczu?
Wkładki urologiczne czy podpaski na nietrzymanie moczu?
17 505 1

Nietrzymanie moczu (NTM) jest przypadłością, która częściej dotyka kobiet niż mężczyzn (statystycznie co czwartą kobietę i co ósmego mężczyznę). Przez wzgląd...

czytaj więcej
Rodzaj otwarty, półotwarty czy zamknięty - który wybrać?
Rodzaj otwarty, półotwarty czy zamknięty - który wybrać?
2 526 2

Wyrób chłonny powinien nie tylko chronić przed wilgocią, ale także zapewniać jak największy komfort użytkowania. Wiąże się to z odpowiednim dopasowaniem do...

czytaj więcej
Majtki chłonne a pieluchomajtki. Czym się różnią i co je łączy?
Majtki chłonne a pieluchomajtki. Czym się różnią i co je łączy?
14 116 3

Chociaż pieluchomajtki stanowią jeden z częstszych wyborów osób ze średnim i ciężkim (a także bardzo ciężkim) nietrzymaniem moczu, nie jest to jedyny typ...

czytaj więcej
Pieluchy anatomiczne a pieluchomajtki. Czym się różnią i co je łączy?
Pieluchy anatomiczne a pieluchomajtki. Czym się różnią i co je łączy?
16 216 6

Pieluchomajtki stanowią jeden z najczęściej wybieranych wyrobów chłonnych, zwłaszcza dla osób ze średnim, ciężkim i bardzo ciężkim nietrzymaniem moczu. Nie...

czytaj więcej